Sadzenie drzewek owocowych krok po kroku – jak zrobić to prawidłowo?

Kiedy najlepiej sadzić drzewka owocowe?

Drzewka z odkrytym systemem korzeniowym sadzi się w okresie spoczynku — jesienią, po opadnięciu liści, albo wczesną wiosną, zanim rozpocznie się intensywny wzrost. Gleba nie może być zamarznięta ani podmokła.

Sadzonki uprawiane w pojemnikach można sadzić przez większą część sezonu. Należy jednak unikać okresów upałów i suszy, ponieważ świeżo posadzone drzewka są wtedy szczególnie narażone na przesychanie.

Krok 1: Przygotuj drzewko do sadzenia

Zanim wykopiesz dołek, oceń stan sadzonki i jej systemu korzeniowego.

W przypadku drzewek z odkrytym systemem korzeniowym najważniejsze jest zabezpieczenie korzeni przed przesychaniem. Przed sadzeniem zanurz je w wodzie na około 1–2 godziny. Jeżeli korzenie są dobrze nawodnione, nie trzeba moczyć ich dłużej.

Obejrzyj dokładnie cały system korzeniowy. Ostrym i czystym sekatorem usuń jedynie korzenie złamane, wyraźnie uszkodzone lub zaschnięte. Zdrowych korzeni nie należy skracać bez potrzeby. Jeśli któryś z nich jest tak długi, że nie mieści się w dołku bez podwijania, lepiej najpierw poszerzyć wykop.

Drzewko w pojemniku podlej przed wyjęciem z donicy. Jeżeli korzenie mocno okrążają bryłę i tworzą zwartą warstwę przy ściankach pojemnika, delikatnie je rozluźnij. Przy prawidłowo rozwiniętej, niezbyt przerośniętej bryle nie trzeba rozrywać korzeni.

Krok 2: Wykop szeroki, ale niezbyt głęboki dołek

Dołek powinien być na tyle szeroki, aby wszystkie korzenie można było swobodnie rozłożyć bez ich podwijania i ściskania. Najczęściej przyjmuje się, że powinien mieć przynajmniej dwa razy większą średnicę niż bryła korzeniowa lub rozłożony system korzeniowy.

Nie należy natomiast kopać zbyt głęboko. Drzewko ustawione na świeżo wzruszonej ziemi może po podlaniu osiąść, przez co znajdzie się poniżej właściwego poziomu.

Podczas kopania odłóż osobno wierzchnią, żyzną warstwę gleby. Wykorzystasz ją później do zasypywania korzeni.

Krok 3: Przygotuj dno i boki dołka

Jeżeli boki wykopu są mocno zbite lub wygładzone przez szpadel, delikatnie wzrusz je widłami albo szpadlem. Ułatwi to młodym korzeniom przerastanie do otaczającej gleby.

Dno powinno być równe i stabilne. Można lekko wzruszyć jego powierzchnię, ale nie należy tworzyć głębokiej warstwy luźnej ziemi, ponieważ drzewko może później osiąść zbyt nisko.

Do zasypywania najlepiej wykorzystać przede wszystkim ziemię wydobytą z dołka. Niewielką ilość dobrze rozłożonego kompostu można wymieszać z glebą na większej powierzchni, ale nie należy tworzyć pod korzeniami osobnej, silnie wzbogaconej warstwy.

Nie stosuj świeżego obornika ani nawozów mineralnych bezpośrednio pod korzenie. Mogą powodować ich uszkodzenie i utrudniać przyjęcie się sadzonki. Przygotowanie oraz nawożenie gleby najlepiej zaplanować przed założeniem sadu, najlepiej na podstawie analizy gleby.

Krok 4: Umieść palik przed zasypaniem korzeni

Jeżeli drzewko wymaga podparcia, palik najlepiej wbić przed umieszczeniem sadzonki w dołku lub bezpośrednio po jej ustawieniu, zanim korzenie zostaną zasypane. Dzięki temu łatwiej uniknąć ich uszkodzenia.

Palik umieść po stronie, z której najczęściej wieje wiatr, i wbij stabilnie w grunt. Powinien znajdować się obok systemu korzeniowego, a nie przechodzić przez jego środek.

Nie każde drzewko wymaga palikowania. Podpora jest szczególnie przydatna w przypadku sadzonek wysokich, smukłych, rosnących na słabo rosnących podkładkach albo sadzonych na stanowiskach narażonych na silny wiatr.

Krok 5: Ustaw drzewko na właściwej głębokości

Ustaw sadzonkę pionowo i swobodnie rozłóż jej korzenie. Nie mogą być podwinięte, skręcone ani skierowane ku górze.

Szyjka korzeniowa, czyli miejsce przejścia pnia w system korzeniowy, powinna znajdować się na poziomie otaczającego gruntu lub nieznacznie powyżej niego. Trzeba przy tym uwzględnić, że świeżo zasypana gleba po podlaniu lekko osiądzie.

W przypadku drzewek szczepionych miejsce szczepienia musi pozostać nad powierzchnią ziemi, zwykle przynajmniej kilka centymetrów ponad jej poziomem. Nie może zostać zasypane, ponieważ odmiana szlachetna mogłaby wytworzyć własne korzenie, a drzewko straciłoby część właściwości wynikających z zastosowanej podkładki.

Krok 6: Zasyp korzenie i ustabilizuj drzewko

Zasypuj dołek stopniowo, wykorzystując najpierw żyzną ziemię odłożoną z wierzchniej warstwy. Przy sadzonkach z odkrytym systemem korzeniowym możesz lekko poruszać drzewkiem w górę i w dół, aby ziemia dokładnie wypełniła przestrzenie między korzeniami.

W trakcie zasypywania kontroluj położenie szyjki korzeniowej i miejsca szczepienia. Po wypełnieniu dołka delikatnie dociśnij ziemię dłonią lub stopą. Gleba powinna ustabilizować drzewko, ale nie może zostać mocno ubita.

Krok 7: Uformuj misę i obficie podlej drzewko

Z ziemi pozostałej wokół drzewka uformuj niewielką misę. Jej podwyższone brzegi zapobiegną rozlewaniu się wody na boki i pomogą skierować ją w obręb systemu korzeniowego.

Świeżo posadzone drzewko podlej obficie, nawet jeżeli gleba wydaje się wilgotna. Woda nie tylko nawadnia korzenie, lecz także pomaga ziemi osiąść i dokładnie wypełnić pozostawione między nimi przestrzenie.

Po podlaniu ponownie sprawdź głębokość sadzenia. Jeżeli drzewko przechyliło się albo osiadło zbyt nisko, popraw jego ustawienie, zanim ziemia całkowicie osiądzie.

Dalszy sposób nawadniania opisujemy w poradniku podlewanie świeżo posadzonego drzewka.

Krok 8: Przywiąż drzewko i zabezpiecz powierzchnię gleby

Przymocuj pień do palika szerokim, miękkim i elastycznym wiązadłem. Nie używaj cienkiego drutu ani sznurka, który mógłby wrzynać się w korę. Wiązanie powinno stabilizować drzewko, ale pozwalać pniowi na niewielki ruch podczas wiatru.

W kolejnych miesiącach regularnie sprawdzaj, czy wiązadło nie stało się zbyt ciasne. Palik należy usunąć, gdy system korzeniowy będzie już stabilnie utrzymywał drzewko.

Powierzchnię gleby można przykryć kilkucentymetrową warstwą kory, zrębków lub dobrze rozłożonego kompostu. Ściółka ograniczy parowanie wody i rozwój chwastów. Nie przysuwaj jej jednak bezpośrednio do pnia — pozostaw wokół niego kilka centymetrów wolnej przestrzeni.

Najczęstsze błędy przy sadzeniu drzewek owocowych

Do najczęstszych błędów należą:

• zbyt głębokie sadzenie — szyjka korzeniowa powinna znajdować się na poziomie gruntu, a miejsce szczepienia musi pozostać nad ziemią;
• podwijanie korzeni — korzenie powinny być swobodnie rozłożone w odpowiednio szerokim dołku;
• kopanie zbyt głębokiego dołka — drzewko ustawione na luźnej ziemi może po podlaniu nadmiernie osiąść;
• nadmierne przycinanie zdrowych korzeni — usuwa się przede wszystkim fragmenty złamane, zaschnięte i uszkodzone;
• stosowanie nawozu bezpośrednio pod korzenie — świeży obornik i nawozy mineralne mogą uszkodzić system korzeniowy;
• brak pierwszego obfitego podlewania — jest ono potrzebne nawet wtedy, gdy gleba wydaje się wilgotna;
• wbijanie palika po zasypaniu dołka — może prowadzić do uszkodzenia korzeni;
• zbyt ciasne przywiązanie pnia — wrzynające się wiązadło uszkadza korę i utrudnia wzrost;
• układanie ściółki bezpośrednio przy pniu — stale wilgotna kora jest bardziej narażona na uszkodzenia i rozwój chorób.

Po posadzeniu kolejnym ważnym zabiegiem jest pierwsze cięcie drzewka owocowego. Warto również zapoznać się z zasadami wiosennej pielęgnacji młodego sadu.

Jeśli dopiero wybierasz drzewa do swojego ogrodu, w naszej ofercie znajdziesz sadzonki jabłoni, grusz, czereśni i śliw.

Sadzenie drzewek owocowych — podsumowanie

Dobry start młodego drzewka zależy przede wszystkim od prawidłowej głębokości sadzenia, swobodnego ułożenia korzeni i obfitego podlania. Dołek powinien być szeroki, ale nie głębszy niż system korzeniowy. Miejsce szczepienia musi pozostać nad ziemią, a gleby wokół korzeni nie należy silnie ubijać ani zasilać skoncentrowaną dawką nawozu.

Po posadzeniu trzeba regularnie kontrolować wilgotność gleby, stan wiązania oraz stabilność drzewka. W pierwszym sezonie szczególnie ważne jest niedopuszczenie do przesuszenia młodego systemu korzeniowego.

FAQ — najczęściej zadawane pytania

Na jakiej głębokości sadzić drzewko owocowe?

Szyjka korzeniowa powinna znajdować się na poziomie gruntu lub nieznacznie powyżej niego. Miejsce szczepienia musi pozostać nad ziemią, również po osiadaniu gleby.

Jak duży powinien być dołek pod drzewko owocowe?

Dołek powinien być przynajmniej dwa razy szerszy niż bryła korzeniowa lub rozłożony system korzeniowy. Nie powinien być jednak głębszy niż korzenie, ponieważ drzewko może później osiąść zbyt nisko.

Czy trzeba moczyć korzenie przed sadzeniem?

Korzenie sadzonki z odkrytym systemem korzeniowym warto zanurzyć w wodzie na około 1–2 godziny. Pozwala to uzupełnić wilgoć utraconą podczas transportu i przechowywania.

Czy przed sadzeniem trzeba skracać korzenie?

Nie należy skracać wszystkich korzeni. Sekatorem usuwa się przede wszystkim fragmenty złamane, zaschnięte i wyraźnie uszkodzone. Zdrowe korzenie najlepiej zachować i rozłożyć w odpowiednio szerokim dołku.

Czy dodawać nawóz do dołka?

Nie należy umieszczać świeżego obornika ani nawozów mineralnych bezpośrednio pod korzeniami. Do zasypania najlepiej wykorzystać glebę rodzimą. Nawożenie powinno wynikać z potrzeb gleby, najlepiej określonych na podstawie jej analizy.

Czy każde drzewko trzeba palikować?

Nie każde, ale podparcie jest zalecane w przypadku wyższych i smukłych sadzonek, drzewek na słabo rosnących podkładkach oraz roślin sadzonych na wietrznych stanowiskach. Palik powinien stabilizować system korzeniowy, a jednocześnie pozwalać pniowi na niewielki ruch.

Czy po posadzeniu trzeba przyciąć drzewko?

To zależy od rodzaju sadzonki, terminu sadzenia i jej budowy. Drzewka z odkrytym systemem korzeniowym posadzone wiosną zazwyczaj wymagają pierwszego cięcia. Sadzonki posadzone jesienią najczęściej przycina się dopiero wczesną wiosną.

Krok 7: Palikowanie i zabezpieczenie młodego drzewka

Jeśli stanowisko jest wietrzne lub drzewko jest wyższe i smukłe, warto zastosować palik. Powinien być wbity stabilnie obok pnia, a drzewko przywiązane elastycznym materiałem, który nie uszkodzi kory.

Stabilizacja jest szczególnie ważna w pierwszych miesiącach, gdy system korzeniowy dopiero się rozwija. Przechylanie i kołysanie się drzewa może utrudniać ukorzenianie.